Kukurec

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

Atë pasdite korriku, ndërsa po shkoja për intervistë në Washington Township (NJ), isha gjithë pishmanllëk. Njoftimi në gazetë kërkonte mësuese shkencash për një gjimnaz katolik. Kisha punuar si zëvendësuese në Clifton, por vetëm në shkollat tetëvjeçare, ndërkaq që eksperienca ime si arsimtare në atdhe ishte pothuajse hiç. Një zot e di se si do t’ua mbushja mendjen!

Në shkollë më priti Vinci, një thinjosh i moshuar, që rrezatonte mirësi. Më tregoi se dikur kish punuar me një arbëresh, John Cardino-n. E çova bisedën tek lëndët që më kishin pëlqyer më shumë në fakultet: kimia organike, biologjia molekulare e fiziologjia. Vinci u çlirua kur ndjeu që notoja në ujërat e mia dhe më spjegoi se do jepja Biologji në vit të dytë, dhe Anatomi e Fiziologji në maturë. Më dha tekstet me vete, dhe pas dy ditësh mbërriti kontrata. U marrosa nga gëzimi, por nuk zgjati shumë, se çatisi gushti dhe mua më zunë ethet – Anatomia më kallte datën, se në fakultet kishim bërë vetëm një simester, 17 vjet më parë. Po tani si t’ia bëja, isha futur në valle të rëndë!

Mezi prisja të mbaronte orari tek avokati që t’ia mbathja për në librari. Vija përpara vandakun me libra, e me shkrimin si këmbët e pulës, thurrja e çthurrja leksionin inagurial. Filloi shkolla, ra zilja dhe në kabinet hynë studentet e vitit të dytë: vajza si drita, të gjitha me uniformë, njomishte të rritura me kujdes. Do ta kisha kollaj t’i mbaja në frë: lëndën e njihja, fjala e mësuesit peshonte, feja u edukonte vetëpërmbajtje, por, mbi të gjitha, studentet i bënin hyzmet mesatares. Ishin maturantet ato që do ma hiqnin tepelekun se, përveçse qenë pranuar në kolegj, autoriteti i të rriturve kishte marrë tatëpjetë. I kam në sy kur hynë në klasë – 30 zonjusha, shtatlarta, bukuroshe, serioze e indiferente, që më hodhën një vështrim shkarazi e më bënë të ndjehesha e vogël, e vogël, sa një gogël. Por gjithë ato javë strapacimi dhanë bereqet – kur mbaroi 90-minutëshi, ato vrapuan të ndanin përshtypjet me Sr. Ellen (drejtoreshën) dhe Vincin. Të shkretët ata, prisnin me gjak të ngrirë se mos u dilja kallpë! Mirë, mirë, po ku do ta gjeja kohën të përgatitesha përditë në atë nivel?

Sa mbaroja shkollën, vrap te avokati për ca orë, përveçse që bëja dhe përkthime. Mësimin e radhës e përgatisja me panik. Paraardhësja s’më kish lënë asgjë, veç mjeteve të kabinetit. Natën më zgjonte një dhimbje e shurdhët në stomak, në mëngjes gdhihesha si buzë humnerës e më gllabëronte ankthi. Makinën s’e kisha ngarë kurrë por patentën e mora me provën e parë. Shpirti im e di se si dilja në autostradë dhe në shkollë mbërrija e zbardhur në fytyrë. Me kolegët nuk jepja e merrja shumë se më dukej se do m’i lexonin mendimet në ballë dhe aq e kishte konfidenca: truri ngrinte, zëri mpakej, buzëqeshja merrte arratinë. Dy herë në vit na bëhej kontroll nga drejtoria – pak a shumë e dinim kur ndodhte. Ditët përpara kontrollit më kapte tartakuti. Mikja ime e jetës, Diana (Shanto Caridha) hiqte picirë në telefon, bashkë me Arturin, që kish qenë pedagog e kardiolog në Tiranë. Edhe pse leksionin e bëja telef, mungesa e formimit pedagogjik linte gjurmë.

Me kohë fillova të përshëndesja në shqip “mirëmëngjes!” dhe klasën e pushtonte alegria. Studentet përfitonin nga rasti e më pyesnin për Shqipërinë – kollaj shtyheshin 90 minuta? Përgjithësisht vajzat qenë të buta e të sjellshme. Edhe ato që mezi e kalonin klasën, nuk kishin neuroza për jetën sepse prindërit i kishin me biznese e profesione të konsoliduara. Drejtoria këmbëngulte që të bënim të pamundurën për t’i kaluar, edhe kur studentja qe byk fare. Mendoj se kjo bëhej sepse, së pari, një studente e dobët do merrte zanat ose do trashëgonte biznesin e prindërve, ndaj jepja diplomën, se s’të gjeti gjë! Së dyti, shkolla kishte statusin e Kordeles Blu (Blue Ribbon) që e rendiste atë si një nga shkollat më të mira të shtetit. Duhej ruajtur statusi! Kisha studente që punonin seriozisht ta merrnin A-në, por shumica e tyre nuk e prishnin shumë terezinë. Një ditë e pyeta zyshën e anglishtes: si ka mundësi që Amerika është kaq e zhvilluar, nëse brezi i ri nuk arsimohet mirë në shkollë? “Klasat janë të diferencuara. Ti jep mësim në nivelin normal të studenteve, ndërsa yjet janë në nivelin e përparuar (AP,) ku vështirësia e lëndës është si në kolegj,” më sqaroi Mindy. Biologjia AP dhe Anatomia AP jepej nga Vinci. Studentet e tij ishin zhivë dhe në klasë krijohej një atmosferë shumë e bukur. Ishte viti i dytë që Vinci punonte tek ne, ndërsa në shkollën e mëparshme studentët e kishin qarë me lot kur u iku. Ditën e fundit, si dhuratë, paguan një avion të vogël në bishtin e të cilit lidhën një pankartë gjigande “Saint Vincent.” Vinci ishte shenjti i të gjithëve, por, mbi të gjitha, ishte shenjti im – ai më dha punën, ai më mbajti me kurajo. Vincent Harold dha mësim deri në pleqëri të thellë. Tani është në të nëntëdhjetat, por vazhdon të jetë aktiv e bën gallatë në facebook. Me gjithë atë dashuri që ka marrë në vite, do ta shkojë qindin! 

Washington Township ndodhej në veri të New Jork-ut, në një zonë të pasur, pothuajse të patrazuar nga valët e emigracionit. Prindërit ishin të kamur dhe sponsorizonin aktivitete që ua mbushnin fëmijëve jetën me ngjarje të paharrueshme. Shumica e studenteve merreshin me sporte. Një ditë u pëshpërit se 2 orët e fundit të mësimit do të mblidheshim në sallën e asamblesë se do vinte Christina Aguilera të jepte koncert, por nuk e besuam. Erdhi vërtet – një nga prindërit e kish bërë peshqesh për shkollën. Para Krishtlindjeve shkonim në Radio City, në New York, të shikonim “Rockettes”. Apasionantet e teatrit përgatiteshin gjithë vitin për shfaqjen e pranverës. Komedinë muzikore “Bye Bye Birdie” e pamë familjarisht. Për ca orë, harruam që ishim emigrantë, aq e ëmbël na u duk jeta! Në pak vite, çupat tona mund të studjonin falas aty, dhe jam e sigurtë që atë natë fjetën me ëndërra të bukura. Të katërt bashkë, për herë të parë, pamë një Amerikë tjetër që na dha shpresën se do vinte dita të jetonim si vendasit. 

Me përjashtim të Jose-së, mësuesit të spanjishtes, isha e vetmja emigrante në trupin pedagogjik. Me siguri që kisha hyrë në bisedat në shtëpitë e nxënëseve që bënin qyfyre me aksentin tim, por kishin dhe shqetësime për A-në që nuk u jepej kollaj. Vajzat qenë mësuar që testet të kishin vetëm pyetje me zgjedhje të shumëfishta, por unë ua kombinoja me pyetje formative. Në mbledhjen me prindërit ata m’u ankuan. U arsyetova që nëse vajzat do të ishin në gjendje të artikulonin konceptet e trajtuara, atëhere do ta zotëronin lëndën dhe do të ndërtonin muskuj për kolegj. Shkuan u ankuan tek Sr. Ellen, por e rrahur me vaj e me uthull, ajo s’më ra në sy. Ditën e fundit të shkollës, më thirri në zyrë të firmosja kontratën për shtatorin e ardhshëm. “Kontrollo kutinë postare” më tha kur po ndaheshim. Nxitova në sallën e mësuesve, ku gjeta letrën e një prindi dërguar Sr. Ellen, që në mars. “Në fillim të vitit të nisa një ankesë për zonjën Xhiku. Kemi folur shpesh qysh atëhere dhe gjërat shkojnë mirë, por e ndjej që duhet të të njoftoj me shkrim, veçanërisht për faktin që edhe ankesën e bëra me shkrim. Kristina ka përfituar kaq shumë nga klasa e Anatomisë dhe e Fiziologjisë. Siç të shkrova më parë, asaj do t’i duhet ta marrë këtë lëndë në kolegj dhe zonja Xhiku i ka krijuar një themel të fortë për të vazhduar më tej….etj, etj.” Ah, ta kisha ditur më parë, nuk do isha bërë kukurec një vit të tërë! 

Në Immaculate Heart Academy (IHA) ndodhet një statujë e Nënë Terezës, punuar nga Kreshniku. Pak pasi u shpërngulëm në Virginia, i bëmë një vizitë shkollës, kur u ndodhëm në New Jersey. E kishin pushim atë ditë, por e lamë porosi për Sr. Ellen. U kënaq shumë nga dhurata – ishte më e pakta që mund të bënim për ata njerëz të mirë që na pranuan në gjirin e tyre plot dhëmbshuri e pa paragjykime. E ku kishte vend më të gjetur për Shën Terezën tonë?